#143KROONENBURG
(ST: Van-Son of Domini), suikerplantage aan de Beneden-Commewijne rechts in het afvaren; grenzend stroomopwaarts aan de koffieplantage Brouwerslust, stroomafwaarts aan de koffieplantage Rhijnberk. Eigenaar Jacobus Hermanus Insinger (mede-directeur Nederlandsche Bank, Amsterdam) als eigenaar van de firma Insinger en Compagnie uit Amsterdam. Deze firma is tevens eigenaar van de koffieplantage Barbados.
Locatie
5.8968, -54.9183 · Open in Google Maps · Satelliet
Geschiedenis
Kroonenburg ontstond in de eerste helft van de 18e eeuw als suikerplantage langs de Beneden-Commewijne. De plantage groeide uit tot één van de grootste ondernemingen van de kolonie en hield in 1863 maar liefst **843 geregistreerde tot slaaf gemaakten** \u2014 een aantal dat de schaal van een kleine stad benaderde.
De productie steunde op intensieve suikerrietteelt, met daarnaast koffie als secundair gewas. Voor de afvoer naar Paramaribo gebruikte men de waterweg van de Commewijne. De Commewijnerivier vormde in de 18e en 19e eeuw het hart van de Surinaamse plantage-economie. Aan beide oevers lagen tientallen suiker-, koffie- en cacaoplantages, vaak in Nederlandse en deels in Duitse of Joods-Portugese handen. De plantages waren via de rivier verbonden met Paramaribo en met elkaar.
Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij in Suriname formeel af. De op deze plantage werkende mensen werden in het Emancipatieregister opgenomen en kregen \u2014 vaak verbonden aan de plantagenaam \u2014 een familienaam. Daarna gold nog een tienjarig Staatstoezicht (tot 1873), waarbij voormalig tot slaaf gemaakten verplicht waren tegen loon op of nabij de plantage te blijven werken.
Veel hedendaagse Surinaamse families voeren hun voorgeschiedenis terug op Kroonenburg. De familienamen die in 1863 op deze plantage werden geregistreerd, zijn vandaag terug te vinden in heel Suriname en in de Surinaamse gemeenschap in Nederland.
Verdieping & context
Deze familienamen komen ook voor op andere plantages — een aanwijzing voor verwantschap of verplaatsing van mensen.
-
Nationaal Archief Nederland — Suriname Slavenregisters 1830-1863
· NL-HaNA, 1.05.10.02
https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/index/nt00461 -
Het Surinaamse Slavenregister & Emancipatieregister 1863
https://www.surinaamsegenealogie.nl
Bronnen & documenten in open archieven
Live opgehaald · 24u cacheAuthentieke 19e-eeuwse krantenadvertenties, prenten, kaarten en archiefstukken die deze plantage noemen — direct uit de open collecties van Nederlandse archieven.
Krantenadvertenties & artikelen
Geen directe treffers via de live API. Klik op „Doorzoek alles" voor de volledige zoekopdracht in het archief.
Externe collecties worden beheerd door derden. Treffers zijn op naamovereenkomst gebaseerd en niet altijd over deze specifieke plantage — verifieer altijd in de bron.
📚 Bronnen & archiefverwijzingen
basisdata-
›
Nationaal Archief Nederland — Suriname Slavenregisters 1830-1863NL-HaNA, 1.05.10.02
- ›
Alle familienamen op deze plantage
Andere plantages in deze regio
Heb je informatie over KROONENBURG?
Familieverhalen, archiefverwijzingen, foto's, correcties — alles is welkom. Een moderator van deze plantage neemt je bijdrage in behandeling.
Aanmelden voor updates over KROONENBURG
Ontvang een e-mail wanneer er nieuwe informatie, foto's, historische bronnen, familienamen of bijdragen worden toegevoegd aan deze plantage. Je kunt je op elk moment afmelden — gratis en zonder vragen.