Anton de Kom
1898 – 1945
Schrijver, anti-koloniaal activist en verzetsstrijder
Auteur van het baanbrekende Wij slaven van Suriname (1934) — het eerste grote werk dat de Surinaamse koloniale geschiedenis vanuit Surinaams perspectief beschreef.
Anton de Kom werd in 1898 in Paramaribo geboren als zoon van een vrije, voormalig tot slaaf gemaakte vader. Hij verhuisde in 1920 naar Nederland, werkte als boekhouder en raakte betrokken bij de socialistische en anti-koloniale beweging.
In 1932 keerde hij terug naar Suriname en opende een 'adviesbureau' voor arbeiders en kleine boeren. Toen duizenden mensen zijn kantoor bezochten werden zes demonstranten neergeschoten en werd De Kom zonder proces verbannen naar Nederland.
In 1934 verscheen Wij slaven van Suriname. Tijdens de Duitse bezetting sloot hij zich aan bij het verzet, werd in 1944 opgepakt en stierf in april 1945 in concentratiekamp Sandbostel. Pas in 1982 werd zijn lichaam herbegraven in Suriname.
In 2020 kreeg hij postuum eerherstel van de Nederlandse regering en in 2022 werd zijn werk opgenomen in de Canon van Nederland.
Bronnen
- Anton de Kom — Wij slaven van Suriname (1934)
- Rob Woortman & Alice Boots — Anton de Kom: biografie (2009)